ಇದು ನರಕದ ಹಾದಿಯೋ ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬೆಲೆಯೋ?

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಳ್ಳಿ ಎಂದರೆ ನಮಗೆ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವುದು ಶುದ್ಧವಾದ ಗಾಳಿ, ಹಸಿರು ಹೊಲಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆಗಳು. ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿರೇಬಗನಾಳ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ನೀವು ಒಮ್ಮೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರೆ ನಿಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧವಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಹೊರಹಾಕುವ ವಿಷಕಾರಿ ಧೂಳಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮಕ್ಕಳು ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ಬೆಳೆಯಬೇಕಾದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಆಟಿಕೆಗಳ ಬದಲು ‘ನೆಬುಲೈಜೇಷನ್ ಮಾಸ್ಕ್’ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಯಾವುದೋ ಯುದ್ಧ ಪೀಡಿತ ಸಿರಿಯಾದ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಅನಿಲ ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಭೂಪಾಲ್ ದುರಂತದ ಹಳೆಯ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲ. ಇದು ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಜೀವಂತ ದುರಂತ.

ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಹಿರೇಬಗನಾಳ ಗ್ರಾಮದ ಜನರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಭೀಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಧೂಳು ಹೇಗೆ ಅವರ ಬದುಕನ್ನು ಹಿಂಡಿ ಹಿಪ್ಪೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಏಕೆ ಮೌನವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ನೆಬುಲೈಜೇಷನ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟವೇ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ!

ಹಿರೇಬಗನಾಳ ಗ್ರಾಮದ ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲಿಗೆ ‘ನೆಬುಲೈಜೇಷನ್’ ಎಂಬುದು ಈಗ ಕೇವಲ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಅವರ ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ.

• ವಾರಕ್ಕೆ ಮೂರು ದಿನ ಕಡ್ಡಾಯ: ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರು ವಾರಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ಬಾರಿ ನೆಬುಲೈಜೇಷನ್ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು. ಹಾಗೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಅವರಿಗೆ ಉಸಿರಾಟದ ತೀವ್ರ ತೊಂದರೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

• ಮನೆಯೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆ: ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಅಲೆಯಲು ಹಣವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಸಮಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಅನೇಕ ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಾಲ ಮಾಡಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನೆಬುಲೈಜೇಷನ್ ಕಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಗು ಕೆಮ್ಮಲು ಶುರು ಮಾಡಿದರೆ ತಾಯಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಾಸ್ಕ್ ತೊಡಿಸಿ ಔಷಧ ನೀಡುವ ದೃಶ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಧೂಳು: ಹಳ್ಳಿಯ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ನೆರಳು

ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತಲೆ ಎತ್ತಿರುವ ಬೃಹತ್ ಉಕ್ಕು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಈ ಭಾಗದ ಜನರ ಪಾಲಿಗೆ ಯಮನಂತೆ ಪರಿಣಮಿಸಿವೆ.

• ಹಾರುಬೂದಿ (Fly Ash): ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಚಿಮಣಿಯಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಹಾರುಬೂದಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಧೂಳು ಇಡೀ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಆವರಿಸಿದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ನೋಡಿದರೆ ಮನೆಯಂಗಳ, ಗಿಡಮರಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ದಪ್ಪನಾದ ಧೂಳು ಕುಳಿತಿರುತ್ತದೆ.

• ಮನೆಯೊಳಗೂ ಇಲ್ಲ ನೆಮ್ಮದಿ: ಕಿಟಕಿ ಬಾಗಿಲು ಹಾಕಿದರೂ ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳು ಒಳಗೆ ನುಗ್ಗುತ್ತವೆ. ಮಲಗುವ ಹಾಸಿಗೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ತಿನ್ನುವ ಅನ್ನದವರೆಗೂ ಈ ವಿಷಕಾರಿ ಧೂಳು ಬೆರೆತಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಜನರ ಶ್ವಾಸಕೋಶವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತಲುಪಿ ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

ರೈತರ ಗೋಳು: ಮೇವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ಜಾನುವಾರುಗಳು

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಹಳ್ಳಿಯ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿರುವ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಕೂಡ ನಶಿಸಿಹೋಗುತ್ತಿದೆ.

• ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸಂಕಷ್ಟ: ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮೇವಿನ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಧೂಳು ಕುಳಿತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಮೇವನ್ನು ತಿಂದ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಮಂದಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತಿವೆ. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಪ್ರಕಾರ, ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆಗಳು ಕಟ್ಟಿಗೆಯಂತೆ ಸೊರಗುತ್ತಿವೆ. ಮೇವನ್ನು ತೊಳೆದು ಹಾಕಿದರೂ ಆ ವಿಷದ ಅಂಶ ಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

• ಫಸಲು ನಾಶ: ಈರುಳ್ಳಿ, ಶೇಂಗಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಬೆಳೆಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಬೂದಿ ಕುಳಿತು ಫಸಲು ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ರೈತರು ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಹಾಳಾಗಿದೆ.

ಯುವಕರ ಬಾಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು: 25ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಆಪರೇಷನ್!

ಗ್ರಾಮದ ಮಹೇಶ ಎಂಬುವವರ ಕಥೆ ಕೇಳಿದರೆ ಕಣ್ಣೀರು ಬರುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ 25-30 ವರ್ಷದ ಈ ಯುವಕನ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಈಗಲೇ ‘ದುರ್ಮಾಂಸ’ ಬೆಳೆದಿದೆ. ವೈದ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಅತಿಯಾದ ಧೂಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಯುಕ್ತ ಗಾಳಿಗೆ ಕಣ್ಣು ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಆಗಿರುವ ತೊಂದರೆ.

“ಈರುಳ್ಳಿ ಬೆಳೆ ಮಾರಾಟವಾದ ನಂತರ ಬರುವ ಹಣದಲ್ಲಿ ಆಪರೇಷನ್ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುವ ಮಾತುಗಳು ಈ ಭಾಗದ ಜನರ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಯುವಕರು ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದೆ, ಆರೋಗ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಅತಂತ್ರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

20 ಹಳ್ಳಿಗಳ ನರಕಯಾತನೆ: ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಬೆಟ್ಟದೂರು ಅವರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ಹೋರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ:

• ಹಿರೇಬಗನಾಳ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸುಮಾರು 20 ಹಳ್ಳಿಗಳು ಈ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಕೆನ್ನಾಲಿಗೆಗೆ ಸಿಲುಕಿವೆ.

• ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಮವ್ಯಾಧಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.

• ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಕೂಡಲೇ ಈ 20 ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ‘ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ’ (Health Survey) ನಡೆಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಏನಿದು ನೆಬುಲೈಜೇಷನ್? ಇದೇಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯ?

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಸ್ತಮಾ ಅಥವಾ ಬ್ರಾಂಕೈಟಿಸ್ ಇದ್ದವರಿಗೆ ಇದನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಇದು ದ್ರವ ರೂಪದ ಔಷಧವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಹನಿಗಳಾಗಿ (Mists) ಬದಲಾಯಿಸಿ, ಮಾಸ್ಕ್ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ.

• ಹಿರೇಬಗನಾಳದ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಕಾರಿ ಕಣಗಳು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ನಳಿಕೆಗಳನ್ನು (Airways) ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆಗ ಉಸಿರಾಡಲು ಕಷ್ಟವಾದಾಗ ಈ ಯಂತ್ರದ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

• ಆದರೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೆಬುಲೈಜೇಷನ್ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೂಡ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ದೈಹಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಔಷಧಿಯ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಮೌನ ಮತ್ತು ಜನರ ಆಕ್ರೋಶ

ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಲಾಭ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ, ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯರು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

• ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (KSPCB) ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗಿದೆ?: ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಧೂಳು ಹೊರಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಏಕೆ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಪ್ರಶ್ನೆ.

• ಸಿಎಸ್‌ಆರ್ (CSR) ಹಣ ಏನಾಗುತ್ತಿದೆ?: ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಈ ಭಾಗದ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಹಣ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ? ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏಕೆ ಇಲ್ಲ?

ಪರಿಹಾರದ ಹಾದಿ ಏನು?

ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ತಕ್ಷಣವೇ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳು ಆಗಬೇಕಿದೆ:

1. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ: ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಹೈ-ಟೆಕ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಟಾಟಿಕ್ ಪ್ರೆಸಿಪಿಟೇಟರ್‌ಗಳನ್ನು (ESP) ಅಳವಡಿಸಿ ಧೂಳನ್ನು ಹೊರಬಿಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು.

2. ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ: ಮಾಲಿನ್ಯ ಬಾಧಿತ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವೇ ಉಚಿತವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡಬೇಕು.

3. ನಿರಂತರ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್: ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಅಳೆಯುವ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ, ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು.

4. ಪರ್ಯಾಯ ಜೀವನೋಪಾಯ: ಕೃಷಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣ, ಈ ಭಾಗದ ಜನರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

ಬ್ಲಾಗರ್ ನಾಗರಾಜ ಅವರ ವಿಶೇಷ ಮನವಿ

ನಾಗರಾಜ ಅವರೇ, ನಿಮ್ಮ ಬ್ಲಾಗ್ ಮೂಲಕ ನೀವು ಈ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ:

“ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬೇಕು ನಿಜ, ಆದರೆ ಅದು ಜನರ ಜೀವವನ್ನು ಬಲಿ ಪಡೆದು ಆಗಬಾರದು. ಇಂದು ಕೊಪ್ಪಳದ ಹಿರೇಬಗನಾಳದ ಜನರ ಸ್ಥಿತಿ ನಾಳೆ ನಮ್ಮ ನಗರಗಳಿಗೂ ಬರಬಹುದು. ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ನಾವು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವುದು ಕೇವಲ ನೆಬುಲೈಜೇಷನ್ ಮಾಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬೂದಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ.”

ತೀರ್ಮಾನ: ನಮಗೊಂದು ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ ನೀಡಿ!

ಹಿರೇಬಗನಾಳದ ಜನರ ಬೇಡಿಕೆ ದೊಡ್ಡದೇನಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಬಂಗಾರದ ಅರಮನೆ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಐಷಾರಾಮಿ ಜೀವನ ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಅವರು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಕೇವಲ ‘ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಉಸಿರಾಡಲು ಒಂದು ತುಂಡು ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ’. ಈ ಅಳಲು ವಿಧಾನಸೌಧದ ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆಯೇ? ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಧೂಳು ನಿಂತು, ಈ ಹಳ್ಳಿಯ ಮಕ್ಕಳು ಮಾಸ್ಕ್ ಕಳಚಿಟ್ಟು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ನಗುವ ದಿನ ಬರಲಿ ಎಂದು ಆಶಿಸೋಣ.

ವರದಿ: ನಾಗರಾಜ (ಬ್ಲಾಗರ್)